Jak rozmawiać z dziećmi o chorobie Alzheimera

Dzieci, które spotykają osobę dotkniętą chorobą Alzheimera, a zwłaszcza te, które doświadczają tego schorzenia w rodzinie, potrzebują mądrej i przemyślanej pomocy ze strony dorosłych. Chcą zrozumieć, co się dzieje z chorującą osobą i jak powinny się wobec niej zachować.

Specjaliści Fisher Center for Alzheimer’s radzą przede wszystkim, żeby:

  • Wciąż zapewniać dziecko, że ktoś zawsze się nim zaopiekuje. Choroba i odejście bliskiej osoby zawsze wzbudza w nich (jak zapewne w każdym człowieku) lęk przed samotnością. Trzeba podtrzymywać poczucie bezpieczeństwa u dzieci, bo jest ono niezwykle ważne dla ich rozwoju. Warto też zapewniać dziecko o tym, że mimo innego niż dawniej zachowania, chorujący nadal je kocha i warto mu okazywać miłość.
  • Dostosować wiadomości o chorobie Alzheimera u bliskiej osoby do możliwości rozwojowych dziecka. Młody człowiek chce zrozumieć, co się dzieje z bliską osobą – warto posłuchać jego pytań i na nie szczerze odpowiedzieć. Lepiej wystrzegać się długich tyrad czy „wygadywania się” dziecku – to może niepotrzebnie zwiększyć jego lęk i poczucie zagubienia. Trzeba też dostosować informacje do wieku dziecka: małym dzieciom często pomaga porównanie zachowania osoby chorującej do zachowania innego (znanego) dziecka. Dzieci potrzebują też wytłumaczenia, dlaczego babcia czy dziadek mylą ich imiona. Oczywiście, ze starszymi dziećmi i młodzieżą warto rozmawiać o bardziej skomplikowanych sprawach, tłumacząc przyczyny i mechanizmy choroby Alzheimera. Trzeba też skupić się na ich emocjach – mogą być bardzo skomplikowane i ukrywane.
  • Mówić o konkretach. Dzieciom trudno zrozumieć, na czym polega choroba Alzheimera, bo jej symptomy przejawiają się w zachowaniu, a nie na sposób fizyczny. Warto porównać chorobę do jakiejś znanej dziecku (np. ospy), pokazując różnice i tłumacząc objawy zmianami w mózgu, których na pierwszy rzut oka nie widać, ale które poznajemy po sposobach działania osoby chorującej.

Warto do tych rozmów powracać, w miarę jak zmienia się sytuacja osoby chorującej i jej rodziny. Szczególnie istotne jest, by odpowiadać na różnego rodzaju lęk, jaki zazwyczaj pojawia się w związku z chorobą i pomagać dziecku w znajdowaniu skutecznych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami. To ważne, by podtrzymywać silną więź opartą na miłości i zaufaniu, jak również – by dać odpowiednio dużo miejsca i czasu na wyrażenie przez członków rodziny uczuć w związku z chorobą Alzheimera bliskiej osoby.

Na koniec trzeba podkreślić, że dzieci zazwyczaj chcą brać udział w życiu rodziny i opiece nad bliskim dotkniętym chorobą Alzheimera (np. czytając chorującemu książkę, oglądając albumy), muszą jednak mieć prawo do pozostania dziećmi. Poznałam pewną niesamowitą dwudziestoletnią dziewczynę, która opiekowała się swoją babcią od wielu lat – choć godziła się ze swoją rolą i była niezwykle jej oddana, miała dojmujące poczucie, że jej dzieciństwo zostało zabrane przez chorobę. A raz utracone dzieciństwo raczej nie wraca.

Więcej źródeł:

Alzheimer’s Association UK – strona dla dzieci i młodzieży

Choroba Alzheimera w rodzinie

Informowanie dzieci o chorobie